Ieder jaar in oktober is het de bronsttijd van de Damherten, de periode wordt gekenmerkt door een gedragsverandering bij zowel de vrouwtjes als de mannetjes. De bokken zijn agressiever vanwege een hoger testosteron gehalte in het bloed en gaan zich rivaliserend gedragen tegenover de andere mannen.
Voor de vrouwtjes is het nu juist hun vruchtbare periode en proberen door het uitzetten van geursporen de dominante mannetjes aan te trekken. Zodra een vrouwtje is bevrucht eindigt voor haar de bronst en is ze niet meer in trek bij de mannetjes.
Hieronder een samenvatting van de afgelopen maand.
Begin van de bronst, de mannen zijn meer zichtbaar en begeven zich in de omgeving van het toekomstig Lek.
Volgegeten beginnen ze met het graven van bronstkuilen, de komende periode zullen ze een kwart van hun lichaamsgewicht kwijtraken.
Met hun hoeven wordt de kuil gegraven waarna deze wordt besprenkeld met urine.
Door in de kuil te gaan liggen wordt door middel van zijn geur aangegeven dat de kuil is bezet.
Overdag kom je op meerde plekken de rustende mannen tegen, de grootste activiteit vindt plaats vroeg in de ochtend en vlak voor zonsondergang.
Door schijngevechten, waarbij zelden doden vallen, wordt bepaald wie de sterkste is en zo zijn territorium kan afbakenen.
De meeste gevechten vinden plaats buiten het lek op open plekken.
In het lek wordt verder gewerkt aan het territorium door het graven van de bronstkuil...
...het urineren in de kuil...
...en het afzetten van geurstoffen aan bomen en takken.
Ook wordt er met het gewei door de struiken en over de grond geveegd.
Om de gunst van een vrouwtje wordt luid boerend rondgelopen, het zogenaamde burlen.
's Morgens vroeg klinkt het burlen tot ver in het bos door.
Aangezien de hele bronst nogal veel energie vergt liggen de meeste mannen overdag uit te rusten in hun kuil. Mocht een concurrent te dicht bij komen dan wordt dit door middel van burlen kenbaar gemaakt.
Het einddoel van de bronst, zorgen voor nageslacht. Opvallend is dat de bronst periode een paar dagen later in één klap voorbij is.
De heren vertrekken uit het lek en verspreiden zich in de duinen, ze kunnen de komende weken nog even aansterken voordat de winter begint.
Tot slot nog een filmpje, opgenomen tijdens één van de bezoeken aan de AWD.
Zondag 7 oktober ging ik naar de AWD, afgaand op mijn blog van vorig jaar zou de Damherten bronst toch wel weer van start moeten zijn gegaan. De beste plek met de meeste kans is rondom het vliegtuig monument. Enig geburl was al te horen in het gebied maar veel activiteit viel er niet waar te nemen.
Hier en daar loopt een mannetje te imponeren met zijn gewei, veel hindes lopen er echter nog niet rond.
Twee mannen komen het bos uit gekuierd, opvallend is de grote adamsappel.
Even later keren ze zich om en knallen vol in elkaar.
Dit herhalen ze nog een paar keer en tot slot.....
....even burlen en gezamenlijk lopen ze weer verder.
Ik besluit ook verder op te kijken en loop langs een slapende vos.
De wind staat gunstig en de vos lijkt diep te slapen, amper een reactie komt er tevoorschijn.
Tussen de bomen loopt deze hinde met een lelijke wond, aan het lopen te zien heeft ze er weinig last van.
Aan het eind van de dag nogmaals naar de AWD gereden om te kijken of er al meer viel te beleven, helaas niet. Heb ik hier nu hetzelfde duo als vanmorgen weer in beeld?
Richting de uitgang wordt ik nog gadegeslagen.
Fotografeer een verstopte paddenstoel.
en verlaat de duinen weer met een ondergaande zon.
Zondag de veertiende zou een droge dag worden werd de dag ervoor door het KNMI verteld. Mooi voor een herkansing dacht ik, we zijn inmiddels een week verder dus de bronst zal wel wat intensiever zijn. Om acht uur bij ingang Zandvoortselaan naar binnen en op richting het lek.
Zandvoort slaapt nog onder een donkere lucht.
Ook hij is nog in rust en vraagt zich waarschijnlijk af waar ik aan begin.
Nog niet in de buurt van het lek begint het al aardig uit de bewolking te lekken, ik zoek maar even de bosrand op om de bui te laten overtrekken.
Uit verveling probeer ik een druppel vast te leggen.
Dan wordt het toch weer droog en met een blauwe lucht loop ik hoopvol verder richting het lek.
Ook hij is nat en staat te drogen tussen de buien door.
Een nieuwe bui, ik ga maar weer eens de dekking in. Ik schenk mezelf een kop koffie in en of de duvel ermee speelt komen er twee natte bloggers aan gelopen, 'bakkie Henk' en Herman ook zij hebben zich in het weer vergist.
De mannen staan nog te grazen, ook een teken dat de hoogbronst nog niet is begonnen. Het is momenteel nog steeds een territorium opzetten. De hindes zijn er zo te zien nog niet klaar voor.
Wie is het natst, hij of ik?
Ah, daar is weer een bui. Ik ga maar weer eens richting de bomen.
Maar na regen komt zonneschijn.
Verschijnt er een regenboog en volgt er opnieuw regen.
Evenals hem wordt ik er chagrijnig van en bovendien wordt het ook koud op deze manier.
Zij schuilen bij elkaar en lopen richting uitgang.
Ik besluit hun voorbeeld te volgen, de bronst begint dit jaar een weekje later hoop ik.
Voor mij was dit de welbekende druppel en verkleumd ga ik richting auto en huis. Ik zoek weer de regen op, nu echter in de vorm van een warme douche.
Vandaag, 30 oktober, bij ingang De Zilk het AWD ingegaan. Eigenlijk had ik het wel gehad met de bronst maar al lopend belandde ik toch weer in de omgeving van het vliegtuig monument en het was daar opvallend rustig, zowel qua burlen als bezoekers. De bronst is inderdaad voorbij. Afgelopen maandag was het nog één en al drukdoenerij en zodoende begin ik deze serie met enkele foto's van 24 oktober j.l.
24 oktober, een schitterende dag en aangezien ik deze dag na de herfstvakantie nog vrij was, even naar de AWD.
In het bos klinkt overal het geburl en ik besluit om aan de rand van het bos te gaan zitten en de boel eens in de gaten te houden. Links in het bos staat een mannetje zich uit te sloven met daarom heen een stuk of acht hindes. Aan de rechterkant ligt bovenstaand hert en burlt wat vanuit zijn kuil. Eén van de hindes besluit dan de oversteek te maken en gaat naar het rechter bosgedeelte. Het mannetje wordt meteen een stuk actiever en even later rent hij achter de hinde aan. Het is jammer dat het zich allemaal tussen de bomen plaatsvindt maar wel mooi om mee te maken. Om nog een beetje foto's te kunnen maken moet ik met ISO 1600 aan de slag.
Ik voel me bijna een voyeur, maar dan vindt achter de struiken de paring plaats.
Na deze ervaring nog even verder rondgelopen want overal hoor je het burlen deze dag.
Dan hoor je weer gekletter van geweien, dus hup snel de volgende afslag en kijken of er nog iets van mee valt te krijgen.
Het moet niet gekker worden, op een moment staan er vier heren zich kopzorgen te maken wie er de sterkste is, het grootste deel vindt tussen het gras en lage struiken plaats maar het is schitterend om het bij te wonen.
Even een adempauze waarbij het lijkt of er niets aan de hand is...
...en dan is het weer volop er tegenaan. Het gaat er af en toe best ruig aan toe.
Deze heeft het even gehad en is duidelijk aan zijn rust toe.
Deze mag het volgend jaar nog een keer proberen, met een afgebroken stang maak je weinig kans dit jaar.
Het was een mooie oktober maand met volop bronst activiteiten, hopen maar dat de damherten nog voltallig mogen blijven in de AWD zodat er volgend jaar weer genoeg spektakel is.
Vandaag 30 oktober was een milde sombere dag waarbij het bijna leek of de zon door ging komen.
wind stond er ook, hoewel deze niet echt koud aanvoelde.
Er zwemmen toch geen haaien in de AWD ?!?
helaas zwommen ze te ver om te weten welke vis het is, ik denk een snoek te herkennen aan de vin.
Tot slot nog wat herfstbeelden
Nu deze oktober maand er bijna opzit kunnen we ons gaan opmaken voor de herfst en de eerste winterse dagen wellicht. Ik ben benieuwd of de wintergasten van vorig jaar de AWD weer weten te vinden, de waterspreeuw had gedurende de vorige winter een grote aantrekkingskracht.
